Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin Destanı

1936 yılında yayımlanan Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı Nâzım Hikmet’in şiir serüveninde destanlarla öne çıkan ustalık döneminin ilk kitabıdır. Şeyh Bedrettin Destanı, Nâzım Hikmet’in 1965’e kadar Türkiye’de yayımlanan son kitabı olur. Metnin çerçeve hikâyesinin gerçeklikten izler taşıdığını düşünürsek 15. yüzyılda merkezi yönetime karşı bir köylü ayaklanması olan Bedrettin hareketini, tarihi bir kişilik olan Şeyh Bedrettin’in hikâyesini yazmak, hapishanede Bedrettin hakkında bir risale okurken Nâzım’ın aklına düşer.

Image
Bedreddin: Tasavvuf, Kamera, İsyan
Cemal Kafadar, Nurdan Arca, Ahmet Ersoy
14.-15. yüzyıllarda yaşamış bir Osmanlı mutasavvıfı olan Şeyh Bedreddin’in tarihsel, siyasal ve tasavvufi açılardan ele alındığı panelde, yönetmen Nurdan Arca’nın Simavnalı Bedreddin (2006) adlı belgeselinin gösteriminin ardından, Arca ve filmin tarih danışmanı Prof. Cemal Kafadar, Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Ahmet Ersoy moderatörlüğünde seyircilerin de parçası olduğu bir sohbet gerçekleştirdi.

ALINTI

Nâzım Hikmet şiirinde önemli bir dönemeci temsil eden destan, tarihsel bir hikâyeyi geleneksel unsurların ve yepyeni biçimsel denemelerin birleştirildiği bir yapı içinde verir. Destanın en belirgin özelliği, tarihe getirilen sınıfsal bakış açısıdır. Bu anlamda bir köylü ayaklanması sınıf çatışmaları üzerinden anlatısallaştırılırken iki nokta öne çıkmaktadır: Nedim Gürsel’in deyişiyle “tarihselin şiirleştirilmesi” ve “geleneğin çağdaş yorumu”. Tarihselin şiirleştirilmesi, tarihin Nâzım’ın şiirine girmesi Bedrettin Destanı ile gerçekleşir.

Şeyh Bedreddin Destanı'ndan Alıntılar
Ses Tasarımı: Göksenin Göksel

Nâzım ilk kez bu yapıtında ‘Onlar’ diye adlandırdığı kitleleri bir dönemin bütünselliği içinde ele alıp, tarihin öznesi olarak betiml[er].
Nedim Gürsel

Daha sonra özellikle Memleketimden İnsan Manzaraları’nda adeta kolektif bir anlatıya dönüşecek “Onlar”ın hikayesini ilk kez burada edebiyat eserinin merkezine taşır. Sıradan karakterleri destan kahramanlarına dönüştürürken destanı kuşatan bir çerçeve hikâyeyle, bir anlamda eserin yazım sürecini de eserin konusu haline getirir.

Şeyh Bedrettin Destanı Üzerine
Yalçın Armağan
Açıklama

ALINTI

Orhan Selim
ÖNCEKİ
``Marksizmin Kalpazanları``
SONRAKİ
naziminhikayesi

© Boğaziçi Üniversitesi Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi