Sahnelerin Adamı

Nâzım Hikmet 30’lu yılların başında şiirlerinin ve yazılarının yanı sıra sahne sanatları alanında da çok etkindir. Bunda Muhsin Ertuğrul’la olan dostluğu önemli bir pay sahibidir. Nâzım o günleri şöyle anlatır:

Yıllardan yirmi sekiz, yirmi dokuzdu sanırsam, İstanbul’da evimde hasta yatıyordum. Arkadaşlar tevkif edilmişti. İstanbul’da Polis Müdürlüğü’nde çıplak göğüsleri cıgara ateşiyle yakıldıktan, tabanlarının derisi sopayla soyulduktan, koltuk altlarına kaynar yumurta konduktan sonra yargılanmak için İzmir’e gönderilmişlerdi. Alabildiğine öfkeliydim, kederliydim, alabildiğine hastaydım ve meteliksizdim. Kapım açıldı, büyük Türk rejisörü Ertuğrul Muhsin girdi içeri. Modern Türk tiyatrosunun belli başlı kurucularından biri olan, Türk tiyatrosunda modern tiyatro disiplinini, hele Rus-Sovyet tiyatrosununkini gerçekleştiren Muhsin, Stanislavski’nin ve Meyerhold’un hayranlarındandı. Sovyetler Birliği’ne birkaç kere gelip gitmişti. Dostumdu. ‘Hazır piyesin var mı?’ dedi. ‘Var’ dedim. Oysa yoktu. ‘Bir haftaya kadar verirsen sahneye koyabilirim’ dedi. ‘Olur’ dedim. … Muhsin gittikten sonra, bir hafta içinde ne yazabilirim diye düşündüm. Aklıma polisin eline geçip yitirilmiş Kafatası piyesinin konusu geldi.

Kafatası Darülbedayi’de beş kez oynanır. Ardından Bir Ölü Evi, Unutulan Adam adlı oyunları Şehir Tiyatrosu’nda sahnelenir. Muhsin Ertuğrul’la dostluğu İpek Film’de çeşitli işlerde çalışması ile pekişir. Bu sırada Ahmet Halit Kitabevi 835 Satır‘ın ikinci basımını yapar. Semih Lütfü Sühulet Kütüphanesi Benerci Kendini Niçin Öldürdü? ile Kafatası‘nı yayımlar. Nurhayat Hanım ailesi Nâzım, Samiye ve Seyda da aralarına katılınca Erenköy’deki Mithat Paşa köşküne taşınmalarına karar verir.

Kendi adı ve Mümtaz Osman takma adıyla Muhsin Ertuğrul’un yönettiği “Cici Berber”, “Fena Yol”, “Karım Beni Aldatırsa”, “Naşit Dolandırıcı”, “Söz Bir Allah Bir”, “Aysel Bataklı Damın Kızı”, “Leblebici Horhor Ağa”, “Milyon Avcıları” filmlerinin senaryolarını yazar. “Düğün Gecesi” (1933) ve “Güneşe Doğru” (1937) filmlerini ise hem senaryosunu kaleme alır ve hem de yönetir. Memet Fuat’ın aktardığına göre, “Nâzım gerek İpek Film’de, gerek Darülbedayi’de Muhsin Ertuğrul’un baş yardımcısı durumundadır. Mithat Paşa köşküne taşınmalarından sonra, “Bir Millet Uyanıyor” filminin iç dış bazı sahneleri burada çekilir.

Partiden İhraç
ÖNCEKİ
Altı Ay Alacaklı Mahpus
SONRAKİ
naziminhikayesi

© Boğaziçi Üniversitesi Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi